Prve preventivne aktivnosti u modernoj eri na ovom području vezuju se za period socialno ekonomske obnove srpske države, a naročito posle donošenja prvog (Sretenjskog 1835.) i drugog (turskog) ustava kneževine Srbije. Kragujevac je u tom periodu bio sedište knjaza i neformalni centar države. U periodu u kome razvoj trgovine i industrije često biva prekidan epidemijama kuge, kolere, velikih boginja, frenge (sifilisa) dolazi do većeg društvenog interesovanja za organizovanje zdravstvene zaštite i pored izrazito retrogradnih stavova tadašnjeg vladara (Knjaz Miloš) o zdravstvenim pitanjima i načinima njihovg rešavanja.

Prosvetiteljske ideje u ondašnju Srbiju dolaze sa prvim školovanim lekarima počev od 1820. godine pa nadalje.

Osvojivši određeni stepen autonomije kneževima Srbija tokom treće i četvrte decenije 19. veka uspostavlja temelje organizovanog sistema zdravstvene zaštite putem:

• uvođenjem karantina na svim graničnim prelazima (1830.-1837. godine),
• organizovanjem bolnica i drugih zdravstvenih ustanova (u Srbiji toga vremena postoje tri civilne i tri vojne bolnice (jedna u Kragujevcu - 1839.), 2 apoteke (jedna u Kragujevcu – 1836), fundus školski i špitaljski (1837. godine) koji se puni iz državnog poreza od jednog "cvancika" po glavi stanovnika, iz koga se obezbeđuje održavanje škola i bolnica. U Srbiji 1839. godine radi 9 lekara i 4 lekarska pomoćnika,
• dovođenjem i zapošljavanjem lekara iz susednih zemalja,
• imenovanja okružnih lekara i fizikusa, odgovornih za zaštitu zdravlja u okrugu (1839. godine),
• donošenja propisa sa zakonskom snagom o merama za sprečavanje širenja zaraznih bolesti "kod ljudi i stoke" (1879. godine).

Razvoj zdravstvenog sistema u Srbiji u drugoj polovini 19. veka obeležili su:

• uvećanje kadrovskog potencijala (okružni lekari – fizikusi u 17 okruga, sreski lekari u 21 sreskoj upravi, opštinski lekari u 12 varoši i 2 u Beogradu),
• razvoj zdravstvenih ustanova (okružne bolnice u 13 varoši, apoteke, banje, duševne bolnice i špitalji),
• novi propisi (Zakon o uređenju sanitetske struke i čuvanju narodnog zdravlja 1881. godine).

Sistemom koordinira sanitetsko odeljenje Ministarstva unutrašnjih dela, a stručna pitanja razmatra stalni lekarski odbor, a kasnije glavni sanitetski savet. Osniva se katedra za javnu higijenu i sudsku medicinu na velikoj školi, osniva se srpsko lekarsko društvo 1872. godine, društvo Crvenog krsta u Srbiji 1876. godine, počinje intenzivni proces higenizacije u gradovima (izgradnja vodovoda i kanalizacije). Zdravstvenom slikom dominiraju epidemije velikih boginja, difterije, tuberkuloze.

Krajem veka počinju da rade školski lekari, a u Nišu se osniva Pasterov zavod. Početak 20. veka su obeležili su I svetski rat (1914.) i velika epidemija pegavca koja će odneti jednu trećinu lekarskog kadra. Oslobođenje 1918. godine, ratom i epidemijama razorene zemlje, menja smer razvoja zdravstvene zaštite. Preventiva postaje glavni zadatak novo osnovanog Ministrastva zdravlja zajedničke države Srba, Hrvata i Slovenaca. Godine 1919. godine ozakonjena je stalna epidemijska komisija, koja je imala prerogative institucije za organizaciju protivepidemijske i preventivene službe u zemlji. Stalna epidemijska komisija je bila inicijator i organizator stalnih bekterioloških stanica, sanitarno epidemioloških stanica, a zatim i Higijenskih zavoda.

Delatnost preventivno medicinske službe u prvim posleratnim godinama u kragujevačkom okrugu vršila je bakteriološka stanica Beograd.

Sredinom 20. veka zabeležena je delatnost dezinfekcione stanice (sanitarno epidemiološke stanice) u Kragujevcu koja je formirana između 1945-1950. godine i koja je radila u barakama koje su dobijene kao ratna odšteta od Austrije.
Delatnost ove stanice nastavio je higijenski zavod koji je radio u današnjoj ulici Tanaska Rajića 14 u Kragujevcu u zgradi Sreske uprave (u današnjoj zgradi preduzeća za puteve).

Higijenski zavod je imao službe:

• epidemiologija,
• bakteriologija,
• sanitarna hemija,
• medicina rada i
• zdravstveno vaspitanje.

	Slika kolektiva Higijenskog zavoda iz 1953. godine. Zabeležen je odlazak u penziju dr Milorada Hadžića, prvog upravnika.
	Dr Milorada Hadžića će da zameni dr Božidar Ignjatović-epidemiolog koji je došao iz Pirota. Radio je i kao profesor u medicinskoj školi u Kragujevcu. Na slici je upravnik Higijenskog zavoda Dr Božidar Ignjatović sa učenicima medicinske škole u ulici Tanaska Rajića 14.
Sindikalna Skupština u zgradi Tanaska Rajića 14
	Posle radnog dela sindikalna skupštine obavezno drugarsko veče
	Prvi automobil dobijen od UNICEF-a. Džip landrover je korišćen za rad na terenu u antiluetičnoj akciji
	Serološka laboratorija (1957. godina)
Epidemija velikih boginja u Čačku (april 1972. godina)
Služba mikrobiologije (1981. godina)

Higijenski zavod prerasta u Zavod za zdravstvenu zaštitu 70-tih godina kada su naziv promenile i druge ustanove ove vrste, a potom u Zavod za zaštitu zdravlja.

Na predlog tadašnjeg direktora Instituta za zaštitu zdravlja Srbije prof. dr Dragoljuba Đokića 1999. godine Zavod dobija status Instituta i nadležnosti regionalne ustanove koja pruža zdravstvenu zaštitu od opšteg interesa, čime postaje zdravstveni centar okruga i regiona.

Godine 2003. ustanova menja naziv u Institut za javno zdravlje shodno promeni republičkih propisa i do današnjeg dana posluje pod tim imenom.